Przewidywalność szkody przesłanką ograniczającą wysokość odszkodowania na tle konwencji wiedeńskiej – wyrok SN z 8 lutego 2012 r.

Autor zdjęcia: Apphim (Cokerie). Licencja: GFDL

W wyroku z 8 lutego 2012 r. (V CSK 91/11) Sąd Najwyższy przyjął, że przesłanka przewidywalności szkody (forseeability), o której mowa jest w art. 74 konwencji wiedeńskiej o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów (CISG), nie wyłącza odpowiedzialności strony naruszającej umowę, lecz ogranicza wysokość należnego od dłużnika odszkodowania.

W omawianej sprawie powódka – spółka prawa niemieckiego żądała od polskiego dostawcy koksu zapłaty odszkodowania za szkodę poniesioną w następstwie niedostarczenia przez pozwaną określonej ilości koksu i konieczności dokonania zakupu zastępczego towaru u innych podmiotów.

Strony sporu zawarły umowę sprzedaży koksu w grudniu 2003 r. Bezsporne było, że pozwana odmówiła dostarczenia koksu w drugim kwartale 2004 r. w ilości przekraczającej 25 ton w cenie uzgodnionej w umowie. W konsekwencji, powódka we wrześniu 2004 r. odstąpiła od umowy w odniesieniu do niedostarczonej jej ilości towaru.

Przyczyną dla której polski dostawca odmówił dostarczenia koksu była gwałtowna podwyżka rynkowej ceny koksu już po zawarciu umowy. Pozwana twierdziła, że nie mogła przewidzieć skali podwyżek cen, a tym samym nie mogła przewidzieć wywołania szkody i jej rozmiaru powstałej w rezultacie niewykonywania przez nią umowy, co w konsekwencji, jej zdaniem, zwalniało ją z obowiązku odszkodowawczego na podstawie art. 74 konwencji. Z oceną tą zgodził się Sąd Apelacyjny oddalając powództwo. W tej sytuacji powódka wniosła skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego.

Zasadniczą osią sporu między stronami była kwestia czy przewidywalność szkody stanowi ogólną przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej, której niespełnienie czyni roszczenie bezzasadnym na tle art. 74 konwencji, czy też kryterium przewidywalności szkody może jedynie prowadzić do zmniejszenia odszkodowania w takim zakresie, w jakim szkody nie można było przewidzieć i w konsekwencji nieprzewidywalność skali podwyżki cen koksu może rzutować na wysokość odszkodowania, ale nie skutkować oddaleniem powództwa w całości.

Sąd Najwyższy opowiedział się za drugim stanowiskiem. Podkreślił, że przewidywalności szkody, na tle art. 74 nie można utożsamiać z przesłanką zwalniającą dłużnika z odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 79 ust. 1 konwencji, tj. z przeszkodą niezależną od dłużnika, niemożliwą do przewidzenia w chwili zawarcia umowy, będącą powodem niewykonania przez dłużnika któregoś z jego obowiązków umownych. Ponieważ jednak Sąd Apelacyjny nie zbadał, czy gwałtowny wzrost cen koksu i skala tego wzrostu mogą być potraktowane jako przesłanka zwalniająca pozwaną z odpowiedzialności na podstawie art. 79 ust. 1 konwencji, ani też w jakim stopniu pozwana przewidziała lub powinna była przewidzieć w chwili zawarcia umowy szkodę spowodowana niedostarczeniem koksu i w rezultacie na ile wpłynęło to na określenie wysokości odszkodowania na tle art. 74 konwencji (co powinno zostać ustalone w drugiej kolejności w razie przyjęcia, że pozwana nie jest zwolniona z odpowiedzialności na podstawie art. 79), Sąd Najwyższy zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi Apelacyjnemu.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s