Wyrok ETS w sprawie C-325/11 Alder v. Orlowska; obowiązek wyznaczenia pełnomocnika do doręczeń przez stronę zamieszkałą poza terytorium Rzeczypospolitej, określony w art. 1135[5] k.p.c. jest sprzeczny z Rozporządzeniem nr 1393/2007

W dniu 19 grudnia 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawie C-325/11 Alder v. Orlowska, toczącej się w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonego przez Sąd Rejonowy w Koszalinie. Do Sądu Rejonowego w Koszalinie wpłynął pozew o zapłatę, złożony przez państwo Adler (stale zamieszkali w Niemczech) przeciwko państwu Orłowskim (stale zamieszkałym w Polsce). Sąd pouczył powodów o treści przepisu art. 1135[5] k.p.c. zgodnie z którym, jeśli którakolwiek ze stron postępowania nie ma miejsca zamieszkania lub stałego pobytu na terenie Rzeczypospolitej, to strona jest obowiązana wyznaczyć w Polsce pełnomocnika do doręczeń. W razie niewyznaczenia takiego pełnomocnika w ciągu miesiąca od dnia otrzymania pouczenia, przeznaczone dla tej strony pisma sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 1135[5] § 2 k.p.c.). Taka też sytuacja miała miejsce w przypadku sprawy państwa Adler, którzy nie wyznaczyli sobie w Polsce pełnomocnika do doręczeń. Nie zostali oni zatem faktycznie poinformowani o terminie wyznaczonej rozprawy, na której siłą rzeczy się nie stawili. Uznając jednak doręczenie za skuteczne, wyrokiem z dnia 5 czerwca 2009 r., Sąd Rejonowy oddalił ich powództwo.

Powodowie złożyli wniosek o wznowienie postępowania, opierając go o przepis art. 401 pkt. 2 k.p.c. i podnosząc, że zostali pozbawieni ochrony swoich praw poprzez nie zawiadomienie ich o terminie rozprawy na adres zamieszkania w Niemczech. Podnieśli jednocześnie, że działanie Sądu Rejonowego stanowiło dyskryminację z uwagi na ich narodowość, co jest sprzeczne z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Sąd Rejonowy początkowo oddalił wniosek o wznowienie postępowania, dopiero Sąd Okręgowy w Koszalinie zwrócił uwagę na fikcję doręczenia i to, że jest ona sprzeczna z wymogami Rozporządzenia WE 1393/2007. Ostatecznie Sąd Rejonowy został zmuszony do podjęcia postępowania, po czym zwrócił się z pytaniem prawym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W opinii  Rzecznika Generalnego, regulacja art. 1135[5] k.p.c. stanowiła naruszenie przepisów Rozporządzenia nr 1393/2007 dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych. Rozporządzenie bowiem nie znało takiego wymogu. Rzecznik zwrócił przy tym uwagę na fakt, że Rozporządzenie to ma bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich (art. 26) oraz, że ma ono zastosowanie we wszystkich sprawach cywilnych i handlowych (art. 1).

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r., Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że jeśli w danej sprawie znajduje zastosowanie Rozporządzenie nr 1393/2007 to jedynymi dopuszczalnymi metodami doręczenia w sprawach cywilnych i handlowych są metody wymienione i opisane w przepisach tego Rozporządzenia. Pozostałe formy doręczenia będą zatem nieskuteczne. Co więcej Trybunał wyraził zdanie, że regulacja art. 1135[5] k.p.c. naruszała podstawowe prawa strony do obrony swoich praw przed sądem i stała w sprzeczności z celem Rozporządzenia nr 1393/2007. Z tych względów Trybunał stwierdził sprzeczność regulacji art. 1135[5] k.p.c. z prawem wspólnotowym.

Warto zaznaczyć, że także nasz ustawodawca dostrzegł sprzeczność pomiędzy regulacją art. 1135[5] k.p.c. a Rozporządzeniem nr 1393/2007 i zakazem dyskryminacji, wynikającym z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W projekcie założeń do projektu zmian w kodeksie postępowania cywilnego [sygn.: RM-10-125-12, dostępne na: http://legislacja.rcl.gov.pl] przewiduje się ograniczenie stosowania zakresu art. 1135[5] k.p.c. tylko co do osób zamieszkałych w krajach nie należących do Unii Europejskiej. W stosunku do osób zamieszkałych na terenie Unii Europejskiej w pełni znajdą zastosowanie przepisy Rozporządzenia nr 1393/2007. Należy przy tym zwrócić uwagę na jeszcze jedną, korzystną zmianę, otóż sugeruje się aby skutki prawne z art. 165 § 2 k.p.c. (polegające na tym, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu) były rozciągnięte także na operatorów usług „powszechnych” w innych krajach Unii.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s