Sądy stanu Nowy Jork zawsze chętnie zaakceptują wybór prawa stanu Nowy Jork, tj. o ile transakcja opiewa na dostatecznie dużą kwotę!

Author: Bernd Untiedt, Germany (GNU Free Documentation License)

Author: Bernd Untiedt, Germany (GNU Free Documentation License)

W wydanym 18 grudnia 2012 r. orzeczeniu w sprawie IRB-Brasil Resseguros v. Inepar Investments i Inepar Industria e Construçõe (20 N.Y.3d 310, 982 N.E.2d 609, 958 N.Y.S.2d 689) nowojorski Sąd Apelacyjny potwierdził zasadę wynikającą z ustawodawstwa stanu Nowy Jork, zgodnie z którym wybór prawa stanu Nowy Jork, a także wybór jurysdykcji sądów tego stanu, są dopuszczalne nawet w braku istotnych, czy nawet jakichkolwiek, powiązań stanu faktycznego z Nowym Jorkiem. Tym samym Sąd uznał za skuteczny wybór prawa i klauzulę jurysdykcyjną dokonane w umowie zawartej pomiędzy podmiotami z Brazylii i Urugwaju.

W omawianej sprawie spór powstał na tle zaległych płatności z tytułu obligacji wystawionych przez pozwanego, a zakupionych przez powoda. Obligacje były gwarantowane przez drugiego z pozwanych. Transakcji towarzyszyła umowa o nazwie „Fiscal Agency Agreement” pomiędzy wszystkimi stronami i działającym jako agent płatności Chase Manhattan Bank. Zarówno w tej umowie, jak i w umowie gwarancji znajdowała się klauzula wyboru prawa stanu Nowy Jork, jak również klauzula przewidująca właściwość nowojorskich sądów w sporach powstających na tle umów.

Pozwani podnosili, że wchodzące w grę umowy nie są w ogóle powiązane z obszarem Nowego Jorku i w konsekwencji wyboru prawa stanu Nowy Jork nie można uznać za skuteczny. Zastosowanie powinny natomiast znaleźć normalne reguły prawa kolizyjnego, na podstawie których właściwym jest prawo brazylijskie, jako najściślej powiązane z umowami. W tym miejscu trzeba bowiem zaznaczyć, że w amerykańskim prawie kolizyjnym fakt dokonania wyboru prawa w umowie, nie kończy analizy kolizyjnoprawnej. W szczególności – inaczej niż np. na tle art. 3 rozporządzenia Rzym I – wybór taki nie zawsze zostanie uznany za skuteczny, jeżeli wybrane prawo nie jest w ogóle powiązane z łączącą strony umową (wybór prawa niezwiązanego), co przypomina ograniczenie istniejące na tle art. 25 poprzednio obowiązującej w Polsce ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym z 1965 r. Takie ograniczenie wprowadzone zostało zresztą do Restatement 2nd of Conflict of Laws. Zgodnie z §187(2)(a) prawa wybranego nie stosuje się jeżeli nie ma ono „istotnego związku ze stronami lub transakcją i nie ma innego rozsądnego uzasadnienia dla wyboru stron”. Ponadto, w praktyce orzeczniczej w USA, wybór prawa nie zawsze oznaczał wybór prawa materialnego, a więc niekoniecznie wyłączał możliwość odesłania, w przypadku gdy normy kolizyjne prawa wybranego wskazywały na właściwość innego prawa.

Zainteresowany promocją Nowego Jorku jako centrum finansowego Świata, ustawodawca tego stanu postanowił upewnić się jednak, że dokonany przez strony wybór wskazujący właściwość tego prawa, zawsze będzie skuteczny, bez względu na to czy umowa ma jakieś powiązania faktyczne z Nowym Jorkiem. W 1984 r. wprowadzono do Ogólnego Prawa Zobowiązań § 5–1401(1), zgodnie z którym nawet w umowie zupełnie niepowiązanej z Nowym Jorkiem, można wybrać prawo tego stanu jako właściwe, o ile umowa dotyczy transakcji o wartości nie mniejszej niż 250 tys. dolarów. Co więcej, zgodnie z kolejnym przepisem – § 5–1402(1) tej samej ustawy, za skuteczny uznaje się wybór jurysdykcji sądów Nowego Jorku, o ile spełnione są trzy przesłanki: 1) sądy Nowego Jorku zostały wybrane (co oczywiste), 2) wybrane zostało prawo stanu Nowy Jork (a więc skuteczność klauzuli jurysdykcyjnej uzależnione jest od wyboru prawa – zdecydowanie nie oczywiste!), 3) umowa dotyczy transakcji o wartości ponad 1 mln dolarów (czyli umowna jurysdykcja sądów stanu Nowy Jork gwarantowana jest dopiero przy wyższej sumie, niż wymagana jest dla wyboru prawa stanu Nowy Jork). Dla jasności wypada jednak zaznaczyć, że niespełnienie powyższych przesłanek nie wyklucza stwierdzania jurysdykcji sądów Nowego Jorku czy też zastosowania prawa tego stanu na podstawie ogólnych reguł.

Stosując wskazany wyżej przepis § 5–1401(1) Ogólnego Prawa Zobowiązań w sprawie IRB-Brasil Resseguros v. Inepar Sąd Apelacyjny nie mógł dojść do innej konkluzji, jak tylko stwierdzenia, że dokonany przez strony wybór prawa stanu Nowy Jork był skuteczny. Można zauważyć, że gdyby w podobnym stanie faktycznym wskazano dla umowy właściwość prawa polskiego i w sprawie orzekałby sąd polski, to na tle art. 3 rozporządzenia Rzym I (podobnie jak na tle jego poprzednika – art. 3 konwencji rzymskiej), rezultat byłby podobny. Artykuł 3 nie wprowadza bowiem wymogu istnienia powiązania umowy z wybranym prawem, o ile mamy do czynienia z umową transgraniczną (tj. nie mającą czysto lokalnego charakteru – w tym ostatnim przypadku zastosowanie znajduje art. 3 ust. 3 rozporządzenia, ograniczający skutki wyboru do materialnoprawnego wskazania). Nie istnieje tu także – ma się rozumieć – ograniczenie ze względu na wartość umowy, dla której wyboru prawa dokonano.

Opracował Maciej Zachariasiewicz

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s