Wyrok arbitrażowy w Bitowskiej sprawie Chevrona zatwierdzony zarówno w USA jak i w Holandii

CC BY-SA 3.0 Juan Pablo Arancibia Medina

CC BY-SA 3.0 Juan Pablo Arancibia Medina

Informowaliśmy już na blogu o jednej z największych i najciekawszych międzynarodowych batalii prawnych naszych czasów, tj. o sprawie sporu dotyczącego wydobycia ropy przez amerykańskiego Chevrona w Ekwadorze. W latach 1964 – 1992 Texaco i Texaco Petroleum (przejęte następnie przez Chevrona) prowadziły wydobycie ropy naftowej na terenie regionu Lago Agrio w puszczy Amazońskiej. Wydobycie doprowadziło do zanieczyszczeń środowiska naturalnego na ogromną skalę. Zgodnie z nakazami Ekwadorskiego rządu, Chevron naprawił niektóre zniszczenia. Mieszkańcy regionu Lago Agrio i Ekwador od lat dochodzą jednak odszkodowania za dalsze szkody, a także negatywne konsekwencje na zdrowiu mieszkańców Lago Agrio, których Chevron nie usunął i za które nie czuje się odpowiedzialny. O „środowiskowym” wątku sporu pisaliśmy we wcześniejszych wpisach z 6 marca 2014 r. i 24 marca 2013 r.

Spór miał także inny wątek. Uzyskując prawa do wydobycia ropy w Ekwadorze, Texaco zobowiązało się do jej sprzedawania na lokalny ekwadorski rynek po obniżonych cenach. Zgodnie z umową, rząd Ekwadoru mógł zatem nabywać ropę od Texaco (Chevrona) po korzystnych cenach, w ten sposób zaspakajając potrzeby krajowego rynku. Po latach Chevron zarzucił jednak Ekwadorowi, że zawyża lokalne zapotrzebowanie na ropę, a nadwyżkę nad rzeczywistym zużyciem odsprzedaje za granicę. To zaś było sprzeczne z zawartą z Chevronem umową.

chevron_HE_V_RGBW tej sytuacji Chevron wystąpił na drogę sądową. W pierwszej kolejności dochodził on roszczeń przed ekwadorskimi sądami, ale te odmówiły zajęcia się sprawą. Chevron wszczął więc spór arbitrażowy przed międzynarodowym trybunałem w Hadze, na podstawie amerykańsko-ekwadorskiej umowy o wzajemnej ochronie inwestycji (BIT). W 2011 r. trybunał arbitrażowy w składzie A.J. van den Berg, Ch. Brower i K.-H. Karl Böckstiegel stwierdził naruszenie zobowiązań wynikających z umowy BITowskiej przez Ekwador i zasądził na rzecz Chevrona ok. 100 mln. $ odszkodowania (wyrok Trybunału z 31 sierpnia 2011 r.). Ekwador próbował zwalczać orzeczenie zarówno w Holandii, gdzie zostało ono wydane, jak i w USA, gdzie Chevron wystąpił o stwierdzenie jego wykonalności. W tym celu Ekwador podnosił liczne argumenty, wskazując, że trybunał arbitrażowy nie miał jurysdykcji aby orzekać w sporze. W szczególności twierdził on, że orzeczenie arbitrażowe narusza jego suwerenność. We wrześniu 2014 r. zarówno sądy amerykańskie, jak i holenderskie zatwierdziły orzeczenie arbitrażowe, oddalając zarzuty kierowane pod jego kątem przez rząd Ekwadoru. Uznały one m.in. że ograniczenie suwerenności – choć w określonym stopniu zachodzi – to stanowi konsekwencję zawarcia przez Ekwador umowy BITowskiej.

Na koniec podkreślmy jeszcze, że rozstrzygnięcie arbitrażowe, a także zatwierdzające je decyzje sądów amerykańskich i holenderskich nie dotyczą „środowiskowego” wątku sprawy, a więc nie przesądzają niczego w kwestii ewentualnej odpowiedzialności Chevrona za zanieczyszczenia środowiska spowodowane w regionie Lago Agrio w Ekwadorze.

W opracowaniu korzystałem z następujących materiałów prasowych: „Chevron Nails Ecuador on Arbitration Award” (Adam Klasfeld), „Dutch Supreme Court: Ecuador Owes Chevron $106 Million” (Institute for Legal Reform), „Substantial compensation award against Ecuador upheld” (Hoge Raad der Nederlanden

Maciej Zachariasiewicz

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s